O KSeF napisano już chyba wszystko od strony podatków, a mała firma ma zwykle inne pytanie: co mają mieć w komputerze, w jakim programie klikać i kto ma mieć do tego dostęp. Podatki zostawiam księgowym. Moja działka to programy, konta i komputery, a KSeF w małej firmie to w dużej części właśnie taka robota. Zostało na nią niewiele czasu, bo od stycznia 2027 system obejmie także najmniejszych.
Kogo i od kiedy to dotyczy
Terminy biorę wprost ze strony Ministerstwa Finansów, od kiedy trzeba wystawiać faktury w KSeF. Od 1 lutego 2026 obowiązek mają firmy, które w 2024 roku miały sprzedaż powyżej 200 mln zł z VAT, a od 1 kwietnia 2026 pozostali. Do 31 grudnia 2026 działa jeszcze ułatwienie: fakturę można wystawić poza systemem, na papierze albo elektronicznie, jeśli w danym miesiącu suma sprzedaży z VAT na takich fakturach nie przekroczy 10 000 zł.
W tym ułatwieniu siedzą dwa szczegóły, o które łatwo się potknąć. Ministerstwo w pytaniach dla firm poniżej 10 000 zł wyjaśnia, że po przekroczeniu limitu w KSeF wystawia się już tę fakturę, która go przekroczyła, i wszystkie następne, nawet jeśli kolejny miesiąc będzie słabszy. A samo odbieranie faktur przez KSeF dotyczy każdego już od 1 lutego 2026. Od 1 stycznia 2027 ułatwienie znika i w systemie wystawiają wszyscy. Jak te zasady mają się do Twojej firmy, niech potwierdzi księgowa, ja zajmuję się resztą.
Odbierasz faktury już teraz
To jest ta część, którą małe firmy najczęściej przegapiają. Możesz jeszcze wystawiać po staremu, ale Twoi dostawcy od miesięcy wystawiają w KSeF i tam leży faktura za prąd, paliwo czy towar. Ministerstwo przypomina, żeby sprawdzać to regularnie, bo od tego liczy się termin płatności. Ustawiłbym więc jedną stałą porę w tygodniu, na przykład poniedziałek rano, i jedną osobę, która zagląda do systemu. Jeszcze lepiej, gdy program do faktur sam pobiera nowe dokumenty i pokazuje je na liście do zapłaty.
Program: darmowy od ministerstwa czy własny
Płatny program nie jest obowiązkowy. Ministerstwo udostępnia darmowe narzędzia: Aplikację Podatnika KSeF w przeglądarce, aplikację mobilną i e-mikrofirmę w e-Urzędzie Skarbowym, o czym pisze na stronie o tym, czy trzeba mieć płatny program. Przy kilku fakturach w miesiącu to wystarcza i tak bym zaczął.
Własny program do faktur ma sens, gdy wystawiasz ich więcej, gdy faktury robią się same ze sklepu albo z systemu zleceń i gdy chcesz mieć koszty, sprzedaż i płatności w jednym widoku. Dostawcy programu zadałbym trzy pytania. Czy program jest połączony z KSeF w obie strony, czyli wysyła i pobiera? Co robi, kiedy system ministerstwa ma przerwę, bo takie komunikaty co jakiś czas się pojawiają? I czy księgowa dostanie do niego własne logowanie, czy trzeba będzie dalej wysyłać jej pliki mailem?
Dostęp i uprawnienia
Ministerstwo rozpisało to w siedmiu krokach na stronie jak uzyskać dostęp do KSeF. Jednoosobowa działalność wchodzi od razu, profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym. Spółka bez pieczęci kwalifikowanej składa najpierw w urzędzie skarbowym formularz ZAW-FA, w którym wskazuje osobę z dostępem, i to jest papier, o którym dobrze pomyśleć z wyprzedzeniem, a nie 30 grudnia.
Potem przychodzi rzecz, którą znam z każdego systemu w firmie, czyli kto co może. W KSeF nadaje się uprawnienia pracownikom i biuru rachunkowemu, osobno do wystawiania, do przeglądania i do zarządzania dostępami. Dałbym każdemu tyle, ile potrzebuje do swojej pracy, i zapisał to na jednej kartce: kto, co, od kiedy. Ta kartka przydaje się w dniu, w którym ktoś odchodzi. Co wtedy zrobić z jego kontami, opisałem we wpisie konto pracownika po odejściu z firmy.
Komputery, na których to działa
KSeF nie wymaga mocnego sprzętu, wymaga porządku. Sprawdziłbym cztery rzeczy na każdym komputerze, z którego ktoś wystawia albo odbiera faktury.
- System i przeglądarka dostają aktualizacje. Komputer, który ich już nie dostaje, nie powinien logować się do niczego, co dotyczy pieniędzy.
- Profil zaufany, poczta i program do faktur mają włączone logowanie w dwóch krokach. Jak to ustawić w całej firmie, jest we wpisie o weryfikacji dwuetapowej.
- Certyfikat albo token do KSeF leży w menedżerze haseł, a nie w pliku na pulpicie ani w mailu do samego siebie.
- Jest zapasowa droga do internetu, choćby telefon jako punkt dostępu, bo faktura ma termin, a łącze akurat tego dnia lubi zniknąć.
Sam KSeF przechowuje e-faktury przez 10 lat, tak podaje ministerstwo. Program do faktur ma jednak też Twoje własne dane: kontrahentów, cenniki, szablony, historię płatności. O nich system państwowy nic nie wie, więc kopię programu robiłbym jak dotąd, według zasady opisanej we wpisie o kopii zapasowej 3-2-1.
Fałszywe faktury z „KSeF” w temacie
Każda duża zmiana w urzędach ściąga oszustów i tu nie będzie inaczej. Ministerstwo pisze, że e-faktury nie wysyła się mailem: odbiorca z NIP znajduje ją w systemie. Wiadomość „nowa faktura w KSeF, pobierz z załącznika” potraktowałbym więc jak każdą podejrzaną pocztę. Nie klikam w link, tylko loguję się do systemu tak jak zawsze, z własnej zakładki, i tam sprawdzam, czy dokument istnieje. Dobrze powiedzieć to wprost całemu zespołowi, zanim taki mail przyjdzie. Więcej przykładów jest we wpisie o fałszywej fakturze w firmie.
Sklep, panel klienta i faktury, które robią się same
Jeśli faktury w Twojej firmie wystawia człowiek, sprawa kończy się na programie. Jeżeli wystawia je sklep internetowy, system rezerwacji albo panel zleceń, trzeba sprawdzić jeszcze jedno połączenie: czy dokument z tego systemu trafia do programu, który rozmawia z KSeF. Ministerstwo zaznacza, że faktury dla osób prywatnych nie są objęte obowiązkiem, więc sklep sprzedający tylko konsumentom ma tu mniej pracy niż hurtownia. Gdy klientami są firmy, przeszedłbym całą drogę na jednym próbnym zamówieniu, od koszyka do numeru nadanego przez system. Do prób służy wersja demonstracyjna KSeF i do niej bym to podłączył najpierw.
Lista na jedno popołudnie
Gdybym miał przygotować małą firmę w jedno popołudnie, poszedłbym w tej kolejności. Najpierw zalogowałbym się do Aplikacji Podatnika i zobaczył, jakie faktury już tam czekają. Potem ustaliłbym z księgową, w czym wystawiamy i kto ma jakie uprawnienia. Na końcu przeszedłbym po komputerach z listą z poprzedniego akapitu i wystawił jedną fakturę próbną w wersji demonstracyjnej. Po takim popołudniu styczeń jest zwykłym miesiącem.
Połączenie sklepu, panelu albo systemu zleceń z programem do faktur to część tego, co robię na stronie systemy dla firm, a porządek w kontach i komputerach opisuję przy pomocy IT dla firm.