Dostępy klientów, którym pomagam w IT, zapisuję w menedżerze haseł należącym do ich firmy. Klient ma do nich pełny dostęp, a gdy przestaniemy współpracować, nic nie zostaje tylko u mnie. Piszę o tym na początku, bo w wielu małych firmach hasła do poczty, hostingu, sklepu i mediów społecznościowych leżą w arkuszu na wspólnym dysku, w notatce w telefonie szefa albo w zeszycie w szufladzie. Działa to do dnia, w którym ktoś odchodzi, arkusz trafia w niepowołane ręce albo jedyny człowiek znający hasło do domeny jest na urlopie.
Co jest nie tak z arkuszem
- Każdy, kto ma dostęp do arkusza, widzi wszystkie hasła, także te, których nie potrzebuje.
- Arkusz można skopiować, pobrać i wysłać dalej, a Ty się o tym nie dowiesz.
- Nie wiadomo, kto i kiedy korzystał z którego hasła.
- Po odejściu pracownika trzeba zmienić wszystkie hasła, które mógł zobaczyć, czyli wszystkie.
- Hasła są zwykle słabe i powtarzalne, bo ktoś musi je przepisywać ręcznie.
O tym ostatnim CERT Polska zebrał osobne materiały o hasłach, dobre do pokazania zespołowi.
Jak działa menedżer haseł
To program z zaszyfrowanym sejfem, do którego wchodzi się jednym silnym hasłem i drugim krokiem logowania. W sejfie są loginy, hasła, kody i notatki. Program działa w przeglądarce i na telefonie, sam podpowiada hasło na właściwej stronie i tworzy nowe, długie hasła, których nikt nie musi pamiętać. Wersje dla zespołów mają wspólne kolekcje: folder „Sklep” widzi osoba od sklepu, folder „Księgowość” tylko szef i księgowa.
Kto ma do czego dostęp
Zasada jest u mnie zawsze ta sama: każdy widzi to, czego potrzebuje w pracy, i nic poza tym. Grafik ma dostęp do mediów społecznościowych i banku zdjęć, ale nie do bankowości. Sprzedawca do panelu sklepu i kuriera, ale nie do hostingu. Właściciel i osoba od IT widzą wszystko. Ustawia się to raz, na kolekcjach, i nowa osoba od pierwszego dnia dostaje właściwy zestaw.
Ochrona przed fałszywymi stronami logowania
Menedżer podpowiada hasło tylko na stronie o właściwym adresie. Jeśli pracownik kliknie link z fałszywego maila i trafi na stronę, która wygląda jak logowanie do banku, tylko ma inny adres, menedżer niczego nie podpowie. Ten sygnał działa także wtedy, gdy człowiek różnicy w adresie nie zauważy, i to za niego lubię menedżery najbardziej. Inne znaki fałszywych wiadomości opisałem we wpisie o fałszywej fakturze i phishingu w firmie.
Sejf na konto firmy
Sejf zespołu ma należeć do firmy. Konto organizacji zakładam na firmowy adres, z co najmniej dwiema osobami z pełnymi uprawnieniami, żeby wyjazd albo choroba jednej z nich nie odcięły firmy od haseł. Dlatego dostępów klientów nie trzymam u siebie, tylko w ich sejfie, o czym pisałem na początku.
Odejście pracownika w pięć minut
Gdy hasła są w menedżerze, odejście pracownika wygląda tak: odbiera się mu dostęp do sejfu, a potem zmienia hasła z kolekcji, które widział. Uprawnienia pokazują, które to były. Bez menedżera zgaduje się, co znał, i zmienia wszystko. Całą listę rzeczy do zrobienia przy odejściu opisałem we wpisie pracownik odchodzi: konta, poczta i hasła.
Jaki menedżer wybrać
Na rynku są Bitwarden, 1Password, Keeper i inne. Wybierając dla firmy, patrzę na kilka rzeczy:
- wersję dla zespołów z kolekcjami i uprawnieniami;
- aplikacje na systemy, których firma używa: Windows, macOS, Android, iPhone;
- logowanie dwuetapowe do samego menedżera, najlepiej aplikacją albo kluczem sprzętowym;
- dziennik zdarzeń, czyli kto i kiedy otworzył które hasło;
- eksport danych na wypadek zmiany programu;
- siedzibę producenta i miejsce przechowywania danych, jeśli branża ma tu wymagania.
Ceny zmieniają się często i zależą od liczby osób, więc sprawdza się je u producentów w dniu zakupu.
Menedżer w przeglądarce i w telefonie
Przeglądarki i telefony mają wbudowane menedżery haseł, a część pozwala udostępniać hasła innym osobom. Dla firmy jednoosobowej to rozsądny start. W zespole brakuje w nich zwykle tego, co najważniejsze: centralnego zarządzania kontami, uprawnień na poziomie folderów i łatwego odbierania dostępu. Hasła firmowe trzymane w prywatnym koncie przeglądarki pracownika odchodzą razem z nim.
Kody drugiego kroku i klucze dostępu
Część menedżerów przechowuje też kody jednorazowe do drugiego kroku logowania i klucze dostępu, które na coraz większej liczbie stron zastępują hasła. Wygodne, tylko że sejf staje się wtedy jedynym kluczem do wszystkiego. Przy najważniejszych kontach, czyli bankowości, hostingu i domenie, drugi krok trzymałbym osobno, w aplikacji na firmowym telefonie albo na kluczu sprzętowym.
Jedno konto na całą firmę
Część serwisów daje jedno konto na całą firmę: panel kuriera, konto w hurtowni, stary program do faktur. Każdy loguje się tam tym samym loginem. Menedżer takiego konta nie rozdzieli na osoby, za to pozwala udostępnić hasło bez pokazywania go, a po odejściu pracownika wiadomo dokładnie, które wspólne hasło zmienić. Tam, gdzie serwis pozwala na osobne konta dla pracowników, zawsze z tego korzystam.
Jak przekonać zespół
Najczęstszy opór brzmi: „to kolejne hasło do zapamiętania”. Jest odwrotnie, bo po wdrożeniu pracownik pamięta jedno hasło zamiast dwudziestu, a resztę podpowiada menedżer. Pokazałbym to zespołowi na jednym przykładzie, logowaniu do sklepu bez szukania hasła w arkuszu, i zaczął od kont, z których wszyscy korzystają codziennie. Kiedy ludzie widzą, że jest szybciej, sami dodają kolejne.
Jak przenieść hasła z arkusza
- Wybór menedżera i konto organizacji na firmowy adres.
- Import haseł z arkusza, bo większość menedżerów przyjmuje plik z tabelą.
- Kolekcje i uprawnienia.
- Najważniejsze hasła zmienione na nowe, wygenerowane przez menedżera.
- Zaproszenie zespołu i pokaz, jak działa podpowiadanie haseł.
- Usunięcie arkusza, także z kosza i z historii wersji na dysku.
Ostatniego kroku pilnuję najbardziej. Arkusz zostawiony „na wszelki wypadek” niweczy całą robotę.
Hasło główne i odzyskiwanie
Hasło do samego menedżera ma być długie i niepowtarzalne, najlepiej kilka przypadkowych słów, które da się zapamiętać. Do tego procedura odzyskiwania konta organizacji: kod odzyskiwania zapisany na papierze i schowany w sejfie biura albo druga osoba z uprawnieniami administratora. Zapomniane hasło główne bez takiej procedury oznacza utratę wszystkich haseł firmy, więc ustawia się ją pierwszego dnia.
Kopia sejfu
Menedżer w chmurze trzyma sejf u producenta, który dba o jego kopie. Mimo to raz na kwartał zrobiłbym zaszyfrowany eksport sejfu i schował go tam, gdzie dostęp ma właściciel firmy, razem z kopią zapasową innych danych. Przy awarii u producenta albo blokadzie konta organizacji taki eksport pozwala odtworzyć hasła w innym programie w ciągu godziny. Wdrożenie menedżera i przeniesienie dostępów to jedna z rzeczy, którymi zajmuję się w ramach pomocy IT dla firm.