WooCommerce jest darmowy i od tego zdania zaczyna się większość nieporozumień. Sam program rzeczywiście nic nie kosztuje, producent pisze o tym na stronie cennika WooCommerce: bez abonamentu za platformę i bez procentu od sprzedaży. Płaci się za wszystko dookoła i te opłaty wracają co miesiąc albo co rok, bez względu na to, czy sklep akurat sprzedaje. Przed startem sklepu spisałbym je z właścicielem na jednej kartce, bo od nich zależy, ile musi kosztować produkt, żeby na nim zarobić.
Dwa rodzaje kosztów
Dzielę je na dwie grupy i przy liczeniu marży to rozróżnienie bardzo pomaga. Pierwsza grupa to opłaty, które przychodzą bez względu na sprzedaż: hosting, domena, licencje, program do faktur, opieka nad sklepem. Druga rośnie razem z zamówieniami: prowizja od płatności, przesyłka, opakowanie, zwroty. Pierwszą trzeba pokryć nawet w miesiącu bez żadnego zamówienia. Drugą trzeba wliczyć w cenę każdej sztuki.
Hosting i domena
Sklep obciąża serwer dużo bardziej niż strona wizytówka, bo każdy koszyk i każde logowanie liczy się na bieżąco. Dlatego pod sklep wybieram hosting z własnymi zasobami, a nie najtańszy plan, i od razu na dłuższy okres. Uzasadnienie i listę rzeczy do sprawdzenia w ofercie dałem we wpisie hosting w chmurze czy współdzielony. Do tego dochodzi domena, odnawiana co rok, i poczta dla sklepu, z której wychodzą potwierdzenia zamówień.
Bramka płatności
Operator płatności pobiera prowizję od każdej transakcji, a jej wysokość zależy od metody: BLIK, szybki przelew i karta mają zwykle różne stawki. Aktualne warunki operatorzy publikują u siebie, na przykład Przelewy24 i PayU, i tam bym ich szukał, a nie w porównywarkach sprzed roku. Czytając cennik, sprawdziłbym cztery rzeczy: prowizję dla każdej metody osobno, opłatę za uruchomienie, opłatę miesięczną, jeśli jest, i koszt wypłaty pieniędzy na konto.
Przy większej sprzedaży stawki bywają do negocjacji, o to po prostu się pyta. Jak wybrać samego operatora i które metody włączyć, opisałem we wpisie o bramce płatności w WooCommerce.
Kurierzy i paczkomaty
Są dwie drogi. Umowa bezpośrednio z przewoźnikiem, na przykład z InPost, daje cennik zależny od liczby paczek w miesiącu, więc opłaca się przy stałej sprzedaży. Broker kurierski pozwala nadawać bez umowy i bez minimalnej liczby paczek, za to pojedyncza przesyłka kosztuje trochę więcej. Na start wziąłbym brokera, a po kilku miesiącach, mając już prawdziwe liczby, zapytał przewoźnika o umowę.
Poza samą paczką płaci się za rzeczy, które łatwo pominąć: pobranie, ubezpieczenie droższych przesyłek, dopłatę za gabaryt, etykiety i taśmę. I za wtyczkę, która łączy sklep z przewoźnikiem, żeby etykieta drukowała się z zamówienia, a klient wybierał paczkomat na mapie. Bez niej każdą paczkę przepisuje się ręcznie, co przy pięciu dziennie jest do zniesienia, a przy trzydziestu zabiera pół dnia.
Wtyczki, które odnawiają się co rok
To pozycja, która rośnie najciszej. Sklep potrzebuje zwykle dodatków do płatności, do wysyłki, do faktur, do pokazywania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką, czasem do tłumaczeń i do filtrów. Część jest darmowa, część ma roczną licencję, a każda licencja odnawia się w innym miesiącu. Zrobiłbym z tego tabelkę z datami i przy okazji sprawdził, czy dwie wtyczki nie robią tego samego.
Tam, gdzie kilka płatnych dodatków razem załatwia jedną prostą rzecz, piszę czasem jedną własną wtyczkę. Kosztuje raz, nie ma odnowień i nie przestaje działać po cudzej aktualizacji. Nie zawsze się to opłaca, ale przy trzech, czterech licencjach policzyłbym oba warianty.
Faktury i księgowość
Sklep wystawia dokument do każdego zamówienia, więc potrzebny jest program do faktur połączony ze sklepem, zwykle w abonamencie zależnym od liczby dokumentów. Jeśli sprzedajesz firmom, dochodzi połączenie z KSeF, o którym pisałem we wpisie KSeF w małej firmie. Biuro rachunkowe też często liczy cenę od liczby dokumentów, więc o planowanej skali sklepu powiedziałbym księgowej przed startem, a nie po pierwszym miesiącu.
Zwroty i reklamacje
Konsument kupujący przez internet może odstąpić od umowy w ciągu 14 dni bez podawania powodu, zasady opisuje UOKiK w serwisie Prawa konsumenta. Sklep oddaje wtedy cenę towaru i koszt najtańszej oferowanej dostawy. Zwroty są stałą częścią handlu w internecie, więc w kalkulacji zakładam z góry jakiś procent zwrotów, różny dla ubrań, a inny dla sadzonek czy części. Do tego dochodzi towar, który po zwrocie nie nadaje się do ponownej sprzedaży w pełnej cenie.
Zdjęcia i opisy: koszt jednorazowy, który wraca
Zdjęcia produktów robi się raz, ale tylko dla tych produktów, które są dziś. Każda nowa kolekcja, nowy smak czy nowy rozmiar to kolejna sesja albo kolejne popołudnie z aparatem. Dobrze ustalić jeden styl i jedno tło na początku, bo wtedy dokładanie produktów jest tanie i katalog wygląda równo. Jak wygląda taka sesja, pokazuję na stronie zdjęć produktowych roland4foto, a wybór między packshotem i aranżacją opisałem we wpisie zdjęcia produktów do sklepu.
Opieka nad sklepem
WooCommerce, WordPress i wtyczki dostają aktualizacje co kilka tygodni. W sklepie nie klika się ich na żywym organizmie, tylko najpierw robi kopię, potem aktualizuje, a na końcu przechodzi próbne zamówienie od koszyka do maila z potwierdzeniem. Można to robić samemu raz w miesiącu albo zlecić. Tak czy inaczej to godzina albo dwie, które trzeba gdzieś zapisać, bo sklep bez aktualizacji prędzej czy później przestaje przyjmować płatności albo wpuszcza kogoś niepowołanego.
Jak to policzyć na jednej kartce
Wypisałbym w jednej kolumnie wszystko, co przychodzi co miesiąc albo co rok, i przeliczył na miesiąc. W drugiej kolumnie wszystko, co dochodzi do jednego zamówienia: prowizję, przesyłkę, opakowanie, średni koszt zwrotu. Pierwsza kolumna mówi, ile zamówień trzeba mieć, żeby sklep w ogóle wyszedł na zero. Druga mówi, czy przy obecnej cenie produktu po odjęciu wszystkiego coś zostaje. Jeśli nie zostaje, lepiej dowiedzieć się tego z kartki niż z konta po kwartale.
Reklam nie wpisuję do żadnej z kolumn, bo to wydatek, o którym decydujesz co miesiąc od nowa. Pod kreską dopisałbym jednak jedną liczbę: ile kosztuje zdobycie jednego zamówienia z reklamy. Jeśli wychodzi więcej, niż zostaje na sztuce w drugiej kolumnie, kampania dokłada do każdej paczki i trzeba zmienić albo reklamę, albo cenę. Przy okazji widać, które produkty w ogóle opłaca się reklamować, a które lepiej zostawić klientom wracającym i wyszukiwarce.
Platformę też da się wybrać z tą kartką w ręku, porównanie jest we wpisie WooCommerce czy Shopify. Jak buduję sklepy i co wchodzi w zakres, opisuję na stronie sklepy internetowe.