Aplikacji na iPhone'a nie da się wysłać klientowi w załączniku, tak jak wysyła się projekt strony. Apple ma do tego osobne narzędzie, TestFlight, i od 11 listopada jest w nim moja nowa aplikacja Time4Surf, która podpowiada kitesurferom i windsurferom, czy jechać nad wodę. Pierwsze budowanie Apple przetworzył w kilka minut, a dzień później poszło drugie, z widżetem na ekran telefonu. Opisuję, jak to wygląda od strony osoby, która ma aplikację przetestować, bo klient zwykle widzi TestFlight pierwszy raz w życiu i nie wie, czego się spodziewać.
Czym jest TestFlight
To darmowa aplikacja Apple, którą pobiera się z App Store jak każdą inną. Po zainstalowaniu pokazuje listę aplikacji, do których testowania ktoś Cię zaprosił, z przyciskiem „Zainstaluj” przy każdej. Aplikacja testowa ląduje na ekranie telefonu obok zwykłych i działa tak samo, tylko przy jej nazwie widać małą pomarańczową kropkę. Twórca wysyła nową wersję, a u testera pojawia się „Uaktualnij”. Nie trzeba niczego podłączać kablem ani zmieniać ustawień telefonu.
Apple opisuje całość na stronie TestFlight dla twórców. Z tego opisu dla klienta liczą się trzy rzeczy: kto może testować, jak długo działa wersja testowa i jak zgłasza się uwagi.
Testerzy wewnętrzni i zewnętrzni
Apple dzieli testerów na dwie grupy i różnica jest praktyczna. Wewnętrzni to osoby, które mają rolę na koncie deweloperskim, na którym powstaje aplikacja, i może ich być do 100. Dostają każde budowanie od razu po przetworzeniu, bez czekania na kogokolwiek. Time4Surf ma dziś właśnie taką grupę.
Zewnętrzni to wszyscy pozostali, do 10 000 osób. Zaprasza się ich adresem e-mail albo linkiem publicznym, który można wkleić do wiadomości czy na stronę. Tu jest jeden warunek: zanim pierwsza wersja trafi do grupy zewnętrznej, Apple ją sprawdza, podobnie jak przed wydaniem w sklepie, tylko krócej. Według pomocy App Store Connect takie sprawdzenie jest wymagane dla pierwszego budowania danej wersji, a kolejne mogą przejść bez pełnego przeglądu.
Klienta, dla którego robię aplikację, dodałbym jako testera wewnętrznego, bo wtedy dostaje poprawki tego samego dnia. Jego pracowników, znajomych i pierwszych użytkowników zaprosiłbym do grupy zewnętrznej, kiedy aplikacja nadaje się już do pokazania.
Czyje jest konto
Zanim dojdzie do testów, trzeba rozstrzygnąć rzecz ważniejszą niż sam TestFlight. Aplikacja w sklepie należy do tego, na czyim koncie deweloperskim została wydana. Dlatego doradzam, żeby konto założył klient na swoją firmę, a mnie dodał jako osobę z uprawnieniami. Wtedy aplikacja, opinie i dane o pobraniach zostają u niego bez względu na to, kto za dwa lata będzie ją rozwijał. Koszty i formalności konta opisałem we wpisie aplikacja mobilna czy strona.
Jak wygląda zaproszenie od strony testera
Dla osoby zaproszonej to cztery kroki i żaden nie wymaga wiedzy technicznej.
- Przychodzi mail od Apple z tytułem zaczynającym się od „You're invited to test” i nazwą aplikacji.
- Na iPhonie instalujesz TestFlight z App Store, jeśli jeszcze go nie masz.
- Klikasz przycisk w mailu albo otwierasz link. TestFlight pyta, czy przyjąć zaproszenie.
- Wybierasz „Zainstaluj” i po chwili aplikacja jest na ekranie.
Jedna rzecz potrafi zatrzymać ludzi na kroku trzecim: zaproszenie mailowe jest przypisane do adresu, a TestFlight musi być zalogowany tym samym Apple ID. Jeśli ktoś ma osobny adres do pracy i osobny do telefonu, lepiej wysłać mu link publiczny, który działa z każdym kontem.
Wersja testowa ma termin ważności
Budowanie w TestFlight działa przez 90 dni od wysłania, tak podaje Apple. Po tym czasie aplikacja testowa przestaje się otwierać i trzeba zainstalować nowszą. W praktyce rzadko do tego dochodzi, bo w trakcie prac nowe budowania idą co kilka dni. Wspominam o tym z innego powodu: TestFlight nie jest sposobem na rozdawanie aplikacji na stałe z pominięciem sklepu. To poczekalnia przed wydaniem.
Jak zgłaszać uwagi, żeby dało się z nich skorzystać
TestFlight ma wbudowane zgłaszanie i jest ono lepsze niż pisanie na komunikatorze. Robisz zrzut ekranu w aplikacji testowej, a telefon proponuje wysłanie go twórcy jako opinii z opisem i możliwością zaznaczenia czegoś palcem na obrazku. Gdy aplikacja się zawiesi, przy następnym uruchomieniu TestFlight sam pyta, czy wysłać raport i co się działo. Do twórcy trafia to razem z modelem telefonu i wersją systemu, więc nie trzeba o nie dopytywać.
Dobra uwaga ma trzy części i o nie prosiłbym każdego testera. Co robiłem. Czego się spodziewałem. Co się stało zamiast tego. „Nie działa logowanie” zmusza mnie do zgadywania, a „wpisałem mail, dostałem kod, po wklejeniu kodu ekran wrócił do początku” prowadzi prosto do błędu. Uwagi o wyglądzie i o tekstach też są mile widziane, tylko dobrze oddzielić je od błędów, bo jedne i drugie idą potem w inną kolejkę.
Co przetestować w pierwszym tygodniu
Bez listy ludzie otwierają aplikację, klikają trzy ekrany i piszą „wygląda dobrze”. Dałbym klientowi krótką listę zadań, takich, jakie wykona prawdziwy użytkownik:
- przejdź pierwsze uruchomienie od zera, ze zgodami na powiadomienia i lokalizację;
- zrób najważniejszą rzecz, do której aplikacja służy, trzy razy z rzędu;
- użyj jej tam, gdzie będzie używana: na dworze, w słabym zasięgu, w rękawiczkach;
- włącz tryb ciemny i największą czcionkę w ustawieniach telefonu;
- zamknij aplikację w połowie czynności i wróć po godzinie;
- przejdź zakup, jeśli aplikacja coś sprzedaje.
Ostatni punkt budzi obawy, więc wyjaśniam: zakupy w wersji z TestFlight przechodzą w trybie testowym i karta nie jest obciążana. Można więc sprawdzić cały ekran płatności bez wydawania pieniędzy.
Ile budowań i jak często
Każde budowanie ma numer i pole „Co przetestować”, w którym twórca opisuje, co się zmieniło. Wypełniałbym je zawsze, bo tester nie ma obowiązku pamiętać, co zgłaszał tydzień temu. Dwa zdania wystarczą: co poprawione, na co popatrzeć. Nowe wersje wysyłałbym wtedy, kiedy jest co oglądać, a nie po każdej drobnej zmianie, bo po piątym „Uaktualnij” w ciągu dnia ludzie przestają aktualizować.
A na Androidzie
Google ma odpowiednik w Konsoli Play: testy wewnętrzne, zamknięte i otwarte, opisane w pomocy o przygotowywaniu testu. Zasada jest podobna, zaproszeni dostają link i instalują wersję testową ze sklepu Play. Różni się to, co trzeba spełnić przed pierwszą publikacją, i dlatego aplikację na oba systemy testuje się dwoma torami naraz, każdy ze swoją grupą.
Od testów do sklepu
Kiedy lista uwag robi się krótka, to samo budowanie, które sprawdzili testerzy, wysyła się do przeglądu przed wydaniem. Nie buduje się aplikacji od nowa, więc do sklepu trafia dokładnie to, co było testowane. To dobry moment, żeby poprosić testerów o ocenę już w sklepie, bo znają aplikację najlepiej. Co zrobić, gdy pierwsza opinia okaże się niesprawiedliwa, opisałem we wpisie o tym, jak zgłosić opinię w App Store.
Jak prowadzę aplikację od pomysłu przez testy do sklepu, opisuję na stronie aplikacje mobilne.