Telefon z pytaniem „czy pamięta Pan o fakturze” to rozmowa, której nie lubi żadna ze stron. Właściciel małej firmy odkłada ją z dnia na dzień, bo nie chce psuć relacji, a klient w tym czasie naprawdę nie pamięta. Mój panel klienta roland4foto przypomina dziś sam o ankiecie przed zleceniem, 30 i 10 dni przed terminem, i odkąd to robi, nie muszę o to nikogo prosić. Ten sam mechanizm nadaje się do pieniędzy, i to nawet lepiej, bo system nie ma oporów i nie brzmi jak pretensja.
Dlaczego klienci płacą po terminie
Rzadko ze złej woli. Najczęstsze powody są przyziemne i dobre przypomnienie odpowiada na każdy z nich.
- Faktura przyszła mailem w dniu, w którym przyszło czterdzieści innych rzeczy.
- Wpadła do spamu albo do zakładki z ofertami.
- Klient chce zapłacić z telefonu, a numer rachunku jest w PDF-ie, którego nie umie otworzyć.
- W firmie klienta fakturę zatwierdza ktoś inny niż ten, kto ją dostał.
- Termin minął wczoraj i nikt nie zauważył.
Na żaden z tych powodów nie pomaga czekanie. Pomaga krótka wiadomość w odpowiednim dniu, z której da się zapłacić bez szukania czegokolwiek.
Co powinno być w przypomnieniu
Dobre przypomnienie czyta się w dziesięć sekund i ma wszystko, co potrzebne do przelewu. Wpisałbym w nie sześć rzeczy: za co jest płatność, kwotę, termin, numer rachunku, tytuł przelewu i link, pod którym leży faktura albo umowa. Numer rachunku jako zwykły tekst, żeby dało się go skopiować palcem, a nie jako obrazek.
Ton ma być taki, jak w rozmowie z kimś, kogo się lubi. Pierwsze przypomnienie brzmi jak uprzejma informacja: „Przypominam o płatności za sesję, termin mija w piątek”. Bez słowa „zaległość” i bez wykrzykników. Temat maila mówi wprost, o co chodzi, bo „Ważna informacja” wygląda jak reklama i ląduje tam, gdzie reklamy.
Kiedy wysyłać
Ustawiłbym cztery wiadomości i żadnej więcej. Pierwsza trzy dni przed terminem, dla tych, którzy chcą zapłacić na czas i tylko potrzebują sygnału. Druga w dniu terminu, rano. Trzecia trzy dni po terminie, dalej uprzejma, ale już ze zdaniem, że termin minął. Czwarta po dziesięciu dniach, z prośbą o kontakt, jeśli coś się nie zgadza. Po czwartej system milknie i sprawa wraca do człowieka, bo jeśli cztery wiadomości nie pomogły, piąta też nie pomoże, a rozmowa może.
Wysyłałbym w dni robocze przed południem. Przypomnienie o pieniądzach w sobotę wieczorem psuje komuś weekend i nic nie przyspiesza, bo przelew i tak wyjdzie w poniedziałek.
Skąd system wie, że klient zapłacił
To jest najważniejsze pytanie w całym pomyśle. Przypomnienie wysłane do kogoś, kto zapłacił przedwczoraj, robi więcej szkody niż dziesięć nieodebranych telefonów. System musi więc wiedzieć o wpłacie, zanim wyśle następną wiadomość, i są na to trzy drogi.
Najprostsza to ręczne oznaczenie: raz dziennie ktoś patrzy w bank i klika „zapłacone”. Działa przy kilkunastu płatnościach w miesiącu. Druga to wczytanie wyciągu z banku, z którego system sam dopasowuje wpłaty po tytule i kwocie. Trzecia to płatność online z linku w przypomnieniu, przez bramkę, która sama odsyła potwierdzenie, i wtedy status zmienia się w sekundę.
Którąkolwiek wybierzesz, dodałbym bezpiecznik. Każda wiadomość ma na dole zdanie „jeśli płatność już wyszła, proszę zignorować tę wiadomość”. Kosztuje jeden wiersz, a zdejmuje napięcie w tych kilku przypadkach, gdy przelew i przypomnienie się miną.
Zadatki, raty i płatności przed terminem
W usługach płatność rzadko jest jedną fakturą po wykonaniu. Jest zadatek przy umowie, druga część przed terminem, czasem reszta po oddaniu. Tu przypomnienia liczy się od daty zlecenia, a nie od daty faktury, dokładnie tak, jak mój panel liczy przypomnienia o ankiecie od terminu sesji. System zna datę z umowy, więc sam wie, kiedy przypada druga rata, i klient dostaje wiadomość z kwotą, która została.
W panelu klienta widać wtedy to samo, co w mailu: ile wpłacono, ile zostało, do kiedy. Znika najczęstszy telefon do małej firmy, czyli pytanie, czy przelew doszedł. O tym, jak taki panel jest zbudowany, pisałem we wpisie panel klienta dla małej firmy.
Co mówią przepisy o terminach między firmami
Przy fakturach dla firm dobrze znać trzy fakty, które serwis biznes.gov.pl opisuje w poradniku o tym, jak firma może zapobiegać zatorom płatniczym. Termin zapłaty między przedsiębiorcami co do zasady nie powinien być dłuższy niż 60 dni od doręczenia faktury, a gdy płaci podmiot publiczny, 30 dni. Za opóźnienie należą się odsetki. I wierzycielowi przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 euro przy kwocie do 5 tysięcy złotych, 70 euro powyżej tej kwoty i 100 euro od 50 tysięcy złotych.
Nie wpisywałbym tego do pierwszych przypomnień. To wiedza na czwartą wiadomość albo na rozmowę, podana spokojnie, jako informacja o tym, co wynika z ustawy. Częściej przydaje się wcześniej, przy pisaniu umowy: krótki termin i jasna data na fakturze zapobiegają większości opóźnień, zanim trzeba cokolwiek przypominać. Jak dane z umowy trafiają do dokumentów bez przepisywania, jest we wpisie umowy z wzorów.
Żeby przypomnienie w ogóle doszło
Automat wysyłający maile z adresu firmy musi być poprawnie ustawiony po stronie domeny, inaczej jego wiadomości trafiają do spamu częściej niż pisane ręcznie. Chodzi o wpisy, które potwierdzają skrzynce odbiorcy, że serwer ma prawo wysyłać pocztę w imieniu Twojej domeny. Opisałem je przy formularzach we wpisie mail z formularza trafia do spamu i tutaj działają tak samo.
Przy ostatnim przypomnieniu rozważyłbym SMS zamiast maila. Jest krótszy, więc mieści tylko kwotę, termin i link, ale czyta go prawie każdy i w ciągu kilku minut.
Czego automat nie powinien robić
Dobry system przypomnień poznaje się po tym, kiedy milczy. Nie pisze do klienta, z którym właśnie ustaliłeś przez telefon inny termin, więc przy każdej płatności potrzebny jest przycisk „wstrzymaj”. Nie wysyła tej samej treści cztery razy. Nie straszy windykacją w drugiej wiadomości. I zostawia ślad: w historii klienta widać, co i kiedy poszło, żeby w rozmowie nie pytać o coś, o czym system pisał wczoraj.
Gotowy program czy własny system
Większość programów do faktur ma przypomnienia o terminie i jeśli wystawiasz zwykłe faktury z jedną datą, to w zupełności wystarczy. Włączyłbym je dziś i sprawdził tylko treść wiadomości, bo domyślne szablony bywają sztywne. Własny system przydaje się wtedy, gdy płatności wiszą na umowach i terminach zleceń, gdy są zadatki i raty, albo gdy klient ma widzieć stan wpłat w swoim panelu razem z umową i plikami. Wtedy przypomnienia są jedną z funkcji większej całości, a nie osobnym programem.
Takie całości, od zapytania przez umowę do płatności, opisuję na stronie systemy dla firm.